„A czy potrafi już mówić?” Wobec takiego pytania większość rodziców staje tysiąckrotnie. I wówczas następuje chwila rodzicielskiej dumy (tak, już nawet formułuje zdania) lub zażenowania i zawiłych tłumaczeń (no prawie, już próbuje, choć właściwie… nie za bardzo, ale za to już chodzi!). Łatwo zauważyć, że moment wstąpienia małego człowieka do grona Ludzi Mówiących, jest celebrowany przez otoczenie. Ale czy faktycznie stanowi on tak istotną cezurę?

Niekoniecznie. Chyba każdy, kto miał do czynienia z dziećmi, przyzna, iż znaczenie poszczególnych czynności czy słów pojmują one o wiele wcześniej niż same są w stanie je wyartykułować. A od dnia, w którym po raz pierwszy udaje im się wyrazić w zrozumiały dla otoczenia sposób, muszą się jeszcze wiele nauczyć, by móc w pełni swobodnie wyrażać myśli. Czy zatem rozwój mowy nie przypomina raczej spokojnej i wieloetapowej ewolucji, w której trudno wskazać momenty przełomowe?

Uznając taki wniosek za słuszny, trzeba liczyć się z jego konsekwencjami. Otóż jeśli rozwój znajomości języka następuje stopniowo i stosunkowo powoli, oznacza to, iż nawet gdy dzieci potrafią już formułować zdania, zadawać pytania, a nawet „pyskować”, ich językowy rozwój nadal należy stymulować. W jaki sposób to czynić? Odkrywając przed dziećmi coraz to nowe tajemnice ich ojczystego języka. By je poznać warto sięgnąć po publikacje Joanny Papuzińskiej – profesor nauk humanistycznych i krytyka literackiego w jednej osobie. Godna polecenia jest choćby najnowsza z nich, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Literatura: Król na wagarach. W kilkunastu zabawnych wierszykach autorka ukazuje niezauważane na co dzień aspekty języka, jak choćby fakt, że wyrazy (nawet te o najbardziej abstrakcyjnym znaczeniu) tworzono są przez pojedyncze litery, wystarczy je zatem pozamieniać, by uzyskać zupełnie nową treść. Te najprzeróżniejsze przekrętałki, niedorzeczki, niedorymki, odpałeczki i łamisłówki stanowić mogą znakomitą rozrywkę dla całej rodziny, wzbudzając zapewne wiele śmiechu, a przy okazji stwarzając podstawy do coraz piękniejszego i bardziej świadomego posługiwania się językiem polskim.

Polecam!

Joanna Papuzińska, Król na wagarach, Wydawnictwo Literatura, Łódź 2011