Po raz pierwszy Zanim powiesz kocham wpadło mi w ręce wiele lat temu, a towarzyszyła temu rekomendacja: „Przeczytaj! Warto!”. Książka skierowana jest w pierwszej kolejności do ludzi młodych, stojących u progu wielkich wyborów i jakże często miotanych rozmaitymi wątpliwościami, pytaniami – szczególnie tymi natury uczuciowej. Jednak ksiądz Maliński nie tylko pierwszej miłości poświęcił uwagę. W jednym z rozdziałów mowa jest o trzech kolorach miłości:
Pierwsza miłość to miłość zielona. Najbardziej intensywna, emocjonalna, angażująca całego człowieka, ale i najbardziej niedojrzała. Miłość marzeń, tęsknot i uniesień, oczarowań, zachwytów, radości. […] Drugi etap – czerwony – to zjednoczenie się. Posiadanie siebie bez reszty. To pragnienie przebywania z sobą bez końca, wypełnienie osobą ukochanego człowieka swoją osobą […] czas upodabniania się do tego człowieka, którego udało nam się spotkać. […] Trzeci okres – złoty – to czas tworzenia. To budowanie domu, to pragnienie dziecka, to okres intensywnej twórczości zawodowej. […] To jest czas pokoju, ciepła, wzajemnego zaufania, poczucia bezpieczeństwa, oparcia w każdej sytuacji. Miłość dojrzała.
Na takiej właśnie zasadzie została skonstruowana książka, której lekturę szczerze chciałabym polecić. W pierwszej części, zatytułowanej Co to jest miłość? zawarte zostały refleksje na temat istoty miłości, jej prymarnego miejsca w życiu człowieka, różnych jej rodzajów i sposobów objawiania się, różnicy między kochaniem a zakochaniem, a także o największej miłości – Boga. Co więcej, poruszone zostały też drażliwe tematy, których nastolatki zazwyczaj wolą unikać: kwestia odpowiedzialności za drugą osobę już na etapie „chodzenia”, onanizm czy homoseksualizm. W drugiej, pt. Miłość małżeńska, mowa jest o różnych aspektach tej szczególnej relacji, między innymi o ciągłym poznawaniu się, angażowaniu, wierności, zazdrości, zdradzie, dbaniu o siebie dla małżonka, wspólnym starzeniu się… Z kolei w części trzeciej, traktującej o miłości rodzinnej, poruszone zostały zagadnienia związane przede wszystkich z pojawieniem się dziecka. Również i tutaj ksiądz Maliński nie uciekał od niewygodnych tematów: aborcji, rodziny bezdzietnej, rozwodu, wychowania seksualnego, problemów wynikających z odmiennych światopoglądów religijnych rodziców.
Pytanie, które niemal automatycznie ciśnie się tutaj na usta, brzmi: co ksiądz może wiedzieć o miłości między małżonkami, a już tym bardziej o emocjonalnych problemach młodych ludzi? Po lekturze Zanim powiesz kocham okazuje się, że całkiem sporo. Skąd? A chociażby z rozmów z zaprzyjaźnionymi osobami, małżeństwami, rodzinami. Z ich zwierzeń, refleksji, a także z obserwacji samego księdza. Książka na każdym kroku okraszana jest przykładami i anty-przykładami „z życia”; często przywoływane są wręcz całe sytuacje, rozmowy. Chociaż wprost podawane są rady i wskazówki („Nie wolno powiedzieć za wcześnie człowiekowi ukochanemu słowa: kocham”, „Nie sprzedaj się”, „Nie wychodź za mąż, nie żeń się z człowiekiem innej religii"), najbardziej sugestywne, obrazowe i pouczające są właśnie te wzięte z codzienności zwykłych ludzi sytuacje.
Wspaniała, mądra, bardzo wartościowa książka, do której z przyjemnością się powraca. W odróżnieniu od morza publikacji dla młodzieży, które zalewa obecnie rynek czytelniczy, jest zgodna z nauczaniem Kościoła i posiada imprimatur. Wychowuje się już na niej kolejne pokolenie – po raz pierwszy wydana została w 1985 roku. Oprócz wersji książkowej, dostępna także on-line.
Czy jest to poradnik? W pewnym sensie tak. Zawiera wskazówki, ma charakter dydaktyczny. Ale z drugiej strony, jak wskazuje w przedmowie autor, ma być raczej rodzajem rozmowy, z której tokiem „interlokutor” może się zgodzić lub nie. Księdzu Malińskiemu chodziło nie tyle o zwykłe pouczanie, ile o zwrócenie uwagi na pewne kwestie, nawet zupełnie jeszcze nastolatkowi odległe oraz poddanie ich przemyśleniu już teraz: „Właśnie dlatego, że jest jeszcze czas, by o tym wszystkim spokojnie pomówić”. A nawet, jeśli pierwsze młodzieńcze uczucie mamy już się dawno za sobą, gdy czujemy na plecach pewne (lepsze i gorsze) doświadczenia w tym ważnym, ale też problematycznym temacie miłości – nadal możemy się z tej książki wiele nauczyć. Stąd także narzeczeni, młode pary, a nawet wieloletni małżonkowie i rodzice mogą wynieść z tej książki przydatne dla siebie treści.
Polecam!
Mieczysław Maliński, Zanim powiesz kocham, TUM Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej, Wrocław 2004.
