W 1953 r. dr John Billings, dyrektor Wydziału Neurologii w szpitalu św. Wincentego w Melbourne, wraz ze swoją żoną Evelyn, lekarzem pediatrą rozpoczął pracę nad metodą naturalnego planowania rodziny. Przedmiotem jego pracy stało się dokładne zbadanie właściwości i znaczenia objawu śluzu szyjkowego. I w oparciu o ten jeden wskaźnik płodności opracował swoją metodę NPR.
Wkrótce do zespołu badawczego dołączyli inni naukowcy, z których największe znaczenie dla rozwoju metody mają prace prof. Jamesa Browna „Badania nad Rozrodczością Człowieka: Czynność Jajników i Płodność a Metoda Owulacji Billingsa” i dr Erika Odeblada „Odkrycie różnych rodzajów śluzu szyjki macicy a Metoda Owulacji Billingsa”.
Państwo Billingsowie prowadzili szkolenia z zakresu metody dla lekarzy, pielęgniarek, studentów medycyny oraz innych osób w wielu krajach świata. Wiele uniwersytetów nadało dr Billingsowi tytuły doktora honoris causa. Polskę Państwo Billings odwiedzali czterokrotnie (w 1985 r., 1991 r. 1992 r. i w 1996 r.), uczestnicząc w szkoleniach i konferencjach.
Metoda Owulacji Billingsa należy zatem do metod jednoobjawowych. Jednakże objaw śluzu okazuje się być wskaźnikiem podstawowym dla wszystkich opracowanych później metod NPRu. Śluz wytwarzany w kryptach szyjki pod wpływem wzrostu poziomu hormonów jajnikowych jest potrzebny przede wszystkim do zmiany środowiska w pochwie z kwaśnego na zasadowy. Zmiana ta jest konieczna, aby plemniki mogły przeżyć w narządach rodnych kobiety. Zasadniczo rozróżniamy dwa typy śluzu szyjkowego: estrogeno- i progestero- zależny. Śluz estrogenozależny odżywia plemniki i warunkuje ich ostateczną zdolność do zapłodnienia (proces kapacytacji). Śluz progesterozależny tworzy zwartą barierę w obrębie szyjki macicy, zabezpieczającą wnętrze macicy przed zagrożeniem zakażeniami bakteryjnymi. Tym samym uniemożliwia plemnikom przeżycie i wniknięcie w głąb jamy macicy.
Zasady metody oraz dorobek naukowy na ten temat najobszerniej prezentowane są w publikacji przetłumaczonej również na język polski „Atlas Metody Owulacji Billingsa – obraz śluzu w czasie płodności i niepłodności”. Na polskim rynku ukazywały się też pomniejsze publikacje jak np „Zgodnie z naturą” Anny Cappella, czy Mercedes Wilson „Miłość i płodność”.
Istota metody oparta jest o tzw. koło cykliczne, które obrazuje naprzemienność faz w cyklu miesiączkowym: miesiączka, faza niepłodności (sucho), faza płodności (mokro, ślisko), faza niepłodności (sucho).
Kobieta zapisuje obserwacje śluzu na specjalnej karcie albo przy użyciu specjalnych kolorowych znaczków, opracowanych przez amerykańską socjolog Mercedes Wilson, albo własnych symboli. Najważniejsze przy obserwacji śluzu jest odczucie, jakie towarzyszy kobiecie na zewnętrznych narządach rodnych. Nie poleca się pobierania śluzu z wnętrza pochwy, aby nie zakłócać odczuć zewnętrznych. W metodzie opracowano zasady dla sytuacji szczególnych jak po porodzie, czy po odstawieniu antykoncepcji hormonalnej. Metoda bardzo dobrze sprawdza się w krajach afrykańskich i azjatyckich, m.in. w Chinach. Zaletą jest brak jakichkolwiek nakładów finansowych i czasowych, ponieważ nie wymaga ona nawet zakupu termometru i dokładności czasu jak przy pomiaru PTC (podstawowej temperatury ciała). Jest odpowiednia dla kobiet, które mają wyraźny objaw śluzu i są pewne swoich odczuć. Jednocześnie sprzyja specyficznemu „wsłuchiwaniu się” w sygnały nadchodzące z ciała kobiety, co wpływa na większą dbałość o zdrowie i higienę w tej kwestii.
Wskaźnik skuteczności w odkładaniu poczęcia podawany w wiarygodnych źródłach (np. „Płodność i planowanie rodziny” pod redakcją Z. Szymańskiego i inne) waha się od 96 do 99%. Z drugiej strony dokładna obserwacja objawu śluzu zwiększa skuteczność starań o poczęcie dziecka. Wiedza ta stała się podstawą metody skutecznego leczenia niepłodności – Naprotechnologii.
Obecnie nauczaniem metody zajmuje się Światowa Organizacja Metody Owulacji Billingsa WOOMB, której materiały publikowane są w wielu językach na stronie internetowej.
